Monday, 23/09/2019 - 09:03|
CHÀO MỪNG ĐẾN VỚI TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ CỦA TRƯỜNG THPT LÊ HOÀN

Một vài kinh nghiệm nhỏ trong dạy và học ôn tập môn Ngữ văn ở Trường THPT Lê Hoàn

Dạy văn cũng đòi hỏi sự sáng tạo của người giáo viên. Người thầy dạy văn giỏi vừa là một nhà sư phạm lại đồng thời phải có phẩm chất của người nghệ sĩ

MỘT VÀI KINH NGHIỆM NHỎ TRONG DẠY VÀ HỌC ÔN TẬP

MÔN NGỮ VĂN Ở TRƯỜNG THPT LÊ HOÀN

                                                                Giáo viên: Lê Thị Nam

         Môn ngữ văn trong trường phổ thông hiên nay đang đặt ra nhiều vấn đề đáng phải suy nghĩ. Những giờ ôn tập môn học này, nhất là ôn tập các tác phẩm văn học, thường là những giờ giáo viên phải đổ nhiều công sức mà kết quả thu được còn rất hạn chế. Dạy văn cũng đòi hỏi sự sáng tạo của người giáo viên. Người thầy dạy văn giỏi vừa là một nhà sư phạm lại đồng thời phải có phẩm chất của người nghệ sĩ. Trong giờ ôn tập, tương tác giữa thầy và trò giúp người dạy tránh được vai trò độc diễn khô khan, học trò bớt được cảm giác thụ động, giờ học thoát khỏi không khí nặng nề. Việc hướng dẫn học sinh ôn tập các tác phẩm văn học nếu làm tốt  sẽ mạng lại những hiệu quả vô cùng thiết thực.

         Năm 2017, đề thi THPT QG môn Ngữ văn có nhiều đổi mới. Cấu trúc đề thay đổi. Phần làm văn có 2 câu. Câu nghị luận văn học chiếm 50% số điểm của tòan bài. Điều này làm thay đổi trọng tâm kiến thức dạy của giáo viên và học tập của học sinh. Giáo viên phải dành nhiều thời gian hơn cho việc dạy học và ôn tập tác phẩm văn học.

         Với vai trò là giáo viên bộ môn, trên cơ sở nắm tình hình thông tin học sinh, ngay từ đầu năm học 2016 – 2017, tôi đã thực hiện những giải pháp sau:

            1. Về phía giáo viên:

         - Thứ nhất là: Tăng cường giám sát việc chuyên cần học tập của học sinh, thường xuyên theo dõi sổ đầu bài, sổ gọi tên ghi điểm để nắm tình hình học tập, hoạt động của các em.

       - Thứ hai là: điều tra, nắm chắc đối tượng học sinh yếu kém môn Ngữ văn của lớp mình đang giảng dạy? Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm để phân loại đặc điểm từng đối tượng: Yếu do hoàn cảnh gia đình? Yếu do hổng kiến thức cũ? Yếu do lười học? Yếu do trí tuệ hạn chế? Yếu vì ảnh hưởng môi trường bạn bè? Trên cơ sở điều tra phân loại ban đầu, giáo viên có cách nhìn nhận và thái độ ứng xử cho phù hợp.

          - Thứ ba là: Cung cấp kiến thức, kĩ năng và phương pháp phù hợp cho học sinh, cụ thể:

          + Về kiến thức: Chuyển tải những kiến thức cơ bản nhất và ôn tập một cách khoa học. Để làm được điều này, GV hướng dẫn học sinh lập bảng tổng kết kiến thức. Đây chính là cách chắt lọc những vấn đề cơ bản nhất, giúp các em nhớ nhanh và nhớ sâu. Có thể hệ thống hóa kiến thức theo các mục: Tác giả, tác phẩm, giá trị nội dung, nghệ thuật.

         +Về kĩ năng: Trang bị những kĩ năng cơ bản cho học sinh: Phân tích đề, tìm ý, lập dàn ý, viết thành bài văn. Cụ thể:

        .) Phân tích đề: Hết sức quan trọng, giúp học sinh nắm đúng, đủ yêu cầu của đề về: Kiểu bài, nội dung, phạm vi tư liệu.

        .) Tìm ý: Hướng dẫn học sinh ghi nhanh những ý vừa xuất hiện ra giấy nháp, chưa cần sắp xếp theo trật tự.

       .) Sắp xếp hợp lý thành hệ thống ý: Tạo cho bài viết có tính khoa học và thuyết phuc. Giúp bài viết cân đối, tránh tình trạng“đầu voi đuôi chuột”.

        .) Viết thành bài văn: Đây chính là khâu diễn đạt và trình bày. Về hình thức: Bài viết sạch sẽ, sáng sủa, dễ đọc. Nếu trình bày đẹp thì càng tốt. Diễn đạt: Dùng từ chính xác, mới mẻ, độc đáo, có tính thẩm mĩ. Tránh dùng từ phản cảm trong bài.

            Khảo sát những kiểu đề đã được sử dụng trong những kì thi gần đây, những đề minh họa của BGD…. Đáp án của Bộ giáo dục và đào tạo được xem là tài liệu chính thống, công khai. Giáo viên cung cấp nguồn cho học sinh; phân tích cách triển khai vấn đề, biểu điểm, chi tiết của từng phần, từng ý nhỏ. Căn cứ theo mẫu của BGD, giáo viên xây dựng những đề thi, đáp án, biểu điểm chi tiết cho học sinh qua từng tác phẩm văn học. Giáo viên giúp học sinh luyện tập với nhiều dạng đề để thành thạo về kĩ năng làm bài.

          + Về phương pháp: Sử dụng các hình thức ôn tập phong phú, sinh động để tạo sự hứng thú cho giờ học:

        .) Ôn tập theo hình thức hái hoa dân chủ: Giáo viên chuẩn bị hệ thống câu hỏi bao quát kiến thức của tác phẩm hoặc chủ đề, gọi học sinh lên bốc thăm trả lời. (Cũng có thể thay lá thăm bằng các quân bài để học sinh hứng thú). Sau đó giáo viên cho học sinh bổ sung, kết luận.

         .) Ôn tập theo hình thức học sinh chủ động thuyết trình: Giáo viên giao việc cho từng nhóm học sinh những đề tài phù hợp, học sinh tìm tài liệu, chuẩn bị ở nhà và thuyết trình trong giờ ôn tập.(Dành cho những đề bài cụ thể) Ví dụ: Khi học xong hai tác phẩm Rừng xà nu và Những đứa con trong gia đinh, các em thuyết trình về chủ nghĩa anh hùng cách mạng qua hai nhân vật T Nú và Việt.

          .) Ôn tập theo hình thức cho học sinh chấm chéo bài của nhau: giáo viên đóng vai trò trọng tài, đưa đáp án và biểu điểm, sắp xếp danh sách chấm chéo cho phù hợp. Hướng dẫn học sinh cụ thể để có kết quả chính xác. Đây là cách đưa các em đặt mình vào tư thế giám khảo để có cái nhìn khách quan và nghiêm khắc với những ưu, khuyết điểm trong bài của bạn cũng như của mình. Từ đó việc sửa lỗi sẽ tự giác hơn.

         - Thứ tư là: Không học tủ nhưng có trọng tâm. Cần xác định vùng kiến thức trọng tâm để đầu tư nhiều thời gian và công sức hơn.

           2. Về phía học sinh:

        - Thứ nhất là: Đi học chuyên cần, đúng giờ, có đầy đủ dụng cụ học tập,đặc biệt là SGK và vở ghi.

        - Thứ hai là: đối với tác phẩm thơ, học sinh phải thuộc tác phẩm; đối với tác phẩm văn xuôi, phải đọc kĩ tác phẩm, tóm tắt được tác phẩm, nhớ được hệ thống nhân vật.

         - Thứ ba là: học sinh tìm hiểu, tham khảo những phương pháp học tốt nhất cho bản thân như: phương pháp “rút xương cá”: Mỗi bài, học sinh chỉ cần nhớ bốn chữ và trong khoảng 10 phút có thể nhớ hết toàn bộ kiến thức môn Văn.

          Ví dụ: khi phân tích tính sử thi của tác phẩm “Rừng xà nu”, các em chỉ cần nhớ bốn từ: Chủ - Cốt - Hình - Giọng (Chủ đề, cốt truyện, hình tượng và giọng điệu sử thi trong tác phẩm). Phân tích hình tượng sóng trong bài “Sóng” của Xuân Quỳnh, các em chỉ cần nhớ bốn chữ: “Phức - Trăn - Khắc - Khát” (tâm trạng phức tạp, trăn trở, khắc khoải và khát khao của người phụ nữa đang yêu). Khi phân tích các nhân vật T Nú, Việt, Chiến để làm rõ vẻ đẹp của Chủ nghĩa anh hùng chỉ cần nhớ: Yêu – căm – chiến – lạc (yêu thương, căm thù, chiến đấu, lạc quan)…

        Trên đây là những ý kiến nhỏ của bản thân trình trong việc dạy ôn tập thi THPT Quốc gia môn Ngữ văn, rất mong sự đóng góp của các thầy cô và các em học sinh. Tôi xin chân thành cảm ơn./.

LTN

Bài tin liên quan
Chính phủ điện tử
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 70
Hôm qua : 268
Tháng 09 : 5.619
Năm 2019 : 24.442